Trong dòng chảy lịch sử hào hùng ấy, dòng họ Nguyễn với vị thế là một trong những dòng họ lớn nhất và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất Việt Nam, đã sản sinh ra biết bao bậc vĩ nhân, từ các vị hoàng đế, nhà quân sự kiệt xuất đến những đại thi hào, nhà văn hóa lỗi lạc. Việc viếng thăm những di tích đền thờ danh nhân họ Nguyễn vào dịp đầu năm không chỉ là hoạt động tín ngưỡng cầu mong bình an, tài lộc mà còn là hành trình văn hóa đầy ý nghĩa, giáo dục thế hệ sau về lòng tự hào dân tộc và truyền thống gia tộc vẻ vang.

Hành hương về đất Tổ và các kinh đô xưa

Nhắc đến những di tích đền thờ danh nhân họ Nguyễn, không thể không nhắc đến dải đất miền Trung, nơi ghi dấu ấn đậm nét của vương triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Cố đô Huế vào những ngày đầu xuân luôn mang một vẻ đẹp trầm mặc, uy nghi nhưng cũng đầy thơ mộng. Quần thể di tích Cố đô Huế với hệ thống lăng tẩm của các vị vua Nguyễn như lăng Gia Long, lăng Minh Mạng, lăng Tự Đức hay lăng Khải Định luôn là điểm đến hàng đầu của du khách trong và ngoài nước. Mỗi lăng tẩm là một công trình kiến trúc độc đáo, phản ánh tư tưởng, triết lý và gu thẩm mỹ của từng vị vua, nhưng tựu trung lại đều thể hiện sự tôn nghiêm và lòng thành kính đối với tổ tiên. Du khách đến đây không chỉ để chiêm bái mà còn để lắng nghe những câu chuyện lịch sử thăng trầm, hiểu thêm về công lao thống nhất giang sơn và mở mang bờ cõi của các bậc đế vương họ Nguyễn.

Bên cạnh đó, tại Thanh Hóa, khu di tích Lăng miếu Triệu Tường là nơi thờ phụng Triệu Tổ Tinh Hoàng đế Nguyễn Kim và các bậc tiên chúa, được xem là đất phát tích của vương triều Nguyễn. Dù trải qua nhiều biến cố của lịch sử, nơi đây vẫn giữ được sự linh thiêng, thu hút con cháu dòng họ Nguyễn từ khắp mọi miền tổ quốc về dâng hương, báo công và cầu nguyện cho quốc thái dân an, gia đạo hưng long mỗi độ tết đến xuân về. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của những di tích này cũng là một phần quan trọng trong sứ mệnh gìn giữ di sản mà chuyên trang https://honguyenvietnam.org luôn hướng tới, nhằm kết nối quá khứ với hiện tại.

Dấu ấn danh nhân văn hóa và quân sự Bắc Bộ

Ngược ra Bắc, khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc tại Hải Dương là nơi gắn liền với tên tuổi của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Đền thờ Nguyễn Trãi tại Côn Sơn nằm giữa bạt ngàn thông reo và suối chảy rì rầm, tạo nên một không gian thanh tịnh, thoát tục, rất phù hợp cho những chuyến du xuân vãn cảnh và tĩnh tâm. Người đời đến viếng Ức Trai tiên sinh không chỉ vì ngưỡng mộ tài năng kinh bang tế thế, lòng trung quân ái quốc mà còn để tìm sự thanh thản trong tâm hồn, học hỏi cốt cách thanh cao của một bậc đại nho. Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc diễn ra tưng bừng với nhiều nghi thức tế lễ trang trọng cùng các trò chơi dân gian đặc sắc, thu hút hàng vạn lượt khách thập phương.

Cách đó không xa, tại Hải Phòng, đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng là một địa chỉ tâm linh nổi tiếng. Cụ Trạng Trình không chỉ là một nhà tiên tri lỗi lạc với những sấm ký còn nguyên giá trị đến ngày nay mà còn là một nhà giáo dục lớn, một nhân cách cao đẹp. Vào dịp đầu năm, sĩ tử và du khách thường đến đền thờ ông để xin chữ, cầu mong sự nghiệp học hành tấn tới, trí tuệ minh mẫn. Không gian đền thờ cổ kính, rợp bóng cây xanh cùng bức tượng Trạng Trình uy nghiêm luôn gợi lên lòng kính trọng sâu sắc đối với một trí tuệ siêu việt của dòng họ Nguyễn và dân tộc Việt.

Di sản của những người mở cõi phương Nam

Xuôi về phương Nam, hành trình tâm linh đầu năm sẽ đưa du khách đến với những di tích thờ phụng các bậc tiền hiền có công khai khẩn vùng đất này. Tại Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh, đền thờ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh luôn nghi ngút khói hương. Ông là vị tướng tài ba, người đã có công thiết lập nền hành chính, xác lập chủ quyền lãnh thổ Việt Nam tại vùng đất Nam Bộ. Người dân Nam Bộ với tính cách hào sảng, trọng nghĩa tình luôn xem ông là vị thần bảo hộ, che chở cho cuộc sống bình yên. Lễ cúng và viếng thăm đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh đầu năm thể hiện đạo lý biết ơn sâu sắc đối với người đã đặt nền móng cho sự phồn thịnh của vùng đất phương Nam ngày nay.

Một địa điểm khác vô cùng linh thiêng tại miền Tây Nam Bộ là đền thờ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực tại Rạch Giá, Kiên Giang. Mặc dù lễ hội chính diễn ra vào tháng 8 âm lịch, nhưng ngay từ những ngày đầu năm mới, dòng người đổ về đây chiêm bái đã rất đông đúc. Tượng đài và đền thờ ông là biểu tượng của tinh thần bất khuất, kiên trung với câu nói bất hủ khẳng định chủ quyền dân tộc. Người dân tin rằng, viếng đền cụ Nguyễn dịp đầu năm sẽ được tiếp thêm sức mạnh tinh thần, sự can đảm để vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong năm mới. Ngoài ra, Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tại Hà Tĩnh cũng là điểm hẹn văn hóa không thể bỏ qua. Nơi đây lưu giữ những di sản quý báu về tác giả Truyện Kiều, giúp du khách cảm nhận sâu sắc hơn về tâm hồn và tài năng của một danh nhân văn hóa kiệt xuất dòng họ Nguyễn.

Ý nghĩa của văn hóa tâm linh trong kết nối dòng tộc

Việc tổ chức cúng tiến và viếng thăm các di tích, đền thờ danh nhân họ Nguyễn vào dịp đầu năm mới không đơn thuần là hoạt động du lịch hay tín ngưỡng cá nhân. Đó là sợi dây vô hình nhưng bền chặt kết nối các thế hệ con cháu họ Nguyễn nói riêng và người dân Việt Nam nói chung. Mỗi nén hương thắp lên là một lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp mà cha ông để lại. Thông qua những chuyến đi thực tế này, lịch sử không còn là những con số hay sự kiện khô khan trong sách vở mà trở nên sống động, gần gũi và đầy cảm xúc. Những câu chuyện về đức hy sinh, tài thao lược hay lòng nhân ái của các bậc tiền nhân sẽ là bài học giáo dục nhân cách sâu sắc nhất cho thế hệ trẻ.

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, việc bảo tồn các di tích này cùng với việc số hóa dữ liệu lịch sử dòng họ là nhiệm vụ cấp thiết. Những thông tin chi tiết về tiểu sử, công trạng và các nghi lễ thờ cúng liên quan đến danh nhân họ Nguyễn đang được hệ thống hóa một cách khoa học trên các nền tảng số, giúp cộng đồng dễ dàng tiếp cận và tìm hiểu. Điều này góp phần lan tỏa niềm tự hào dòng tộc, khẳng định vị thế của họ Nguyễn trong tiến trình lịch sử dân tộc.

Những di tích, đền thờ danh nhân họ Nguyễn trải dài khắp ba miền đất nước là minh chứng hùng hồn cho sự đóng góp to lớn của dòng họ này đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Hành trình du xuân, chiêm bái các địa danh linh thiêng ấy mang lại cho mỗi người những trải nghiệm tâm linh sâu sắc, khơi dậy niềm tự hào và lòng biết ơn vô hạn. Đó là nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ và trao truyền mãi về sau, để ngọn lửa truyền thống luôn rực sáng, soi đường cho các thế hệ con cháu vững bước vào tương lai. Hãy cùng chung tay bảo vệ di sản và lan tỏa những giá trị cao đẹp này, để tinh hoa dòng họ Nguyễn mãi trường tồn cùng non sông đất nước.