Sự kiện này diễn ra mười năm sau khi dòng họ hoàn thành công trình Nhà Thờ Tổ vào năm 2016. Công trình khu mộ tổ được hoàn thiện đúng tiến độ nhờ bàn tay tài hoa của những người thợ đá, thợ xây cùng sự chỉ đạo sát sao từ các thành viên Hội Đồng Gia Tộc. Đây không chỉ là một kiến trúc tâm linh bề thế mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc, kết nối huyết mạch bao đời của con cháu.
Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về văn hóa tín ngưỡng và lịch sử các chi họ tại https://honguyenvietnam.org.

Lịch sử và nguồn gốc hình thành của dòng họ Nguyễn Nhuận Họ Nguyễn Nhuận có nguồn gốc sâu xa từ dòng họ Nguyễn Hữu, với vị Thủy tổ đầu tiên là tướng công Nguyễn Hữu Chỉ. Theo các tài liệu lịch sử ghi chép lại, vào năm 1412, ông cùng gia đình gồm vợ và sáu người con đã từ vùng Hoàng Hóa, tỉnh Thanh Hóa di cư vào Nam để khai cơ lập làng tại vùng Kẻ Lấu, nay thuộc khu vực thôn Ngọc Thành. Đến năm 1423, gia đình ông tiếp tục di chuyển đến vùng Đức Lân để khai khẩn và lập làng mới. Nhờ những công lao xuất chúng đối với đất nước và nhân dân, ông Nguyễn Hữu Chỉ đã được phong tước vị tướng công, nhận nhiều sắc phong cao quý từ các vương triều xưa và được nhân dân suy tôn là vị Thần khai khẩn. Di hài của ông hiện được an táng trong khu vực đền Cả thuộc rú Tháp và ông tự hào là một trong chín vị thần linh thiêng được thờ phụng tại đây.

Tiếp nối truyền thống hào hùng đó, Tiên Tổ của họ Nguyễn Nhuận là ông Nguyễn Dũng Cảm, người cháu đời thứ tư của Thủy tổ Nguyễn Hữu Chỉ. Khi bước vào tuổi trưởng thành, ông đã dũng cảm đi về phía Nam để mở mang bờ cõi và chinh phục thiên nhiên hoang sơ tại vùng Kẻ Ốc. Ông là người đã khai thiên lập ấp, trở thành vị Thần cai quản bảo vệ dân lành, đồng thời tự mình tu hành ngộ đạo để đạt đến sự thông tuệ. Nhờ những phẩm chất cao quý đó, ông được Nhà vua ban sắc phong là Bản Thổ Tôn Thần. Danh xưng họ Nguyễn Nhuận chính thức được gọi từ đời Tiên Tổ Nguyễn Dũng Cảm, mang ý nghĩa biểu trưng cho sự trù phú, giàu có, sung túc và đầy đặn. Tên gọi này thể hiện khát vọng sâu sắc về sự thịnh vượng cả về vật chất lẫn tinh thần, hướng tới một dòng họ trường tồn và phát triển không ngừng. Tính đến năm 2026, hậu duệ của Tiên Tổ Nguyễn Dũng Cảm đã vươn mình mạnh mẽ đến đời thứ mười tám, bao gồm hơn hai ngàn con cháu, gần chín trăm đinh và phân nhánh thành mười một chi họ lớn nhỏ.

Hành trình lịch sử và ý nghĩa sự kiện khánh thành Lăng Mộ Tổ họ Nguyễn Nhuận Quá trình quy tụ và xây dựng nơi an nghỉ trang nghiêm cho Tổ Tiên là một hành trình dài mang đậm dấu ấn thăng trầm của lịch sử. Vào năm 1969, thực hiện chủ trương của chính quyền về việc di dời mồ mả để cải tạo đồng ruộng, họ Nguyễn Nhuận đã tiến hành tập trung hơn bảy mươi ngôi mộ của Tổ Tiên từ các xứ đồng về khu vực đồi hoang nhiều cỏ dại, chính thức hình thành nên khu nghĩa trang chung. Đến ngày mười hai tháng bảy năm 1997, dòng họ tiếp tục thực hiện nghi lễ bốc hài cốt của Tiên Tổ Nguyễn Dũng Cảm tại xứ Tứ Vạ, rước về nhà thờ tổ thắp hương rồi sau đó đưa lên an vị tại nghĩa trang dòng họ. Mặc dù sau này một số chi họ đã chuyển hài cốt về lăng riêng, khu nghĩa trang hiện tại vẫn là nơi yên nghỉ của năm mươi tư ngôi mộ, bao gồm Tiên tổ Nguyễn Dũng Cảm cùng nhiều bậc tiền nhân và các bà vợ. Do yếu tố lịch sử để lại không xác định rõ tên tuổi ở một số vị trí, Hội Đồng Gia Tộc đã thống nhất khắc thông tin chung vào mộ đá nhằm lưu giữ ký ức cho thế hệ mai sau.

Việc tôn tạo và xây dựng khu lăng mộ khang trang đã được Hội Đồng Gia Tộc đặt làm mục tiêu chiến lược ngay từ khi mới thành lập vào năm 2013. Kế hoạch tổng thể được chia thành các giai đoạn năm năm, trong đó năm năm đầu dành cho nhà thờ, tiếp theo là phả đồ cùng quỹ khuyến học và năm năm cuối dành cho Lăng Mộ Tổ. Dù đã trải qua nhiều lần họp bàn và đưa ra các phương án đóng góp khác nhau, công việc này ban đầu gặp không ít trở ngại do hạn chế về nguồn lực kinh phí. Tuy nhiên, nhờ sự đồng lòng và quyết tâm to lớn, sự kiện khánh thành Lăng Mộ Tổ họ Nguyễn Nhuận đã chính thức được hiện thực hóa khi thiên thời, địa lợi và nhân hòa cùng hội tụ.

Đặc biệt, công trình mang đậm dấu ấn tâm huyết của ông Nguyễn Nhuận Quỳnh, người đã trực tiếp đứng ra thiết kế, lựa chọn ngày giờ, giám sát thi công và đóng góp hơn năm mươi phần trăm tổng kinh phí để hoàn thiện lăng mộ đá, mở rộng khuôn viên lên ba trăm năm mươi tám mét vuông. Ông chính là ngọn hải đăng soi sáng, kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp các thành viên nội ngoại xích lại gần nhau hơn trong tình ruột thịt. Bên cạnh đó, buổi lễ không thể thiếu vắng những tấm lòng vàng từ các gia đình, chi họ và hàng trăm con cháu đã quyên góp hàng trăm triệu đồng cùng nhiều công sức để tạo nên một không gian linh thiêng, uy nghiêm.

Tự hào truyền thống khoa bảng và những danh nhân rạng danh dòng họ Trong suốt chiều dài dòng chảy lịch sử dân tộc, khí phách vẻ vang của Tổ Tiên đã trở thành tấm gương sáng để các thế hệ con cháu họ Nguyễn Nhuận không ngừng phấn đấu học tập và trưởng thành. Từ thời kỳ trung hưng, nhiều bậc tiền nhân đã vinh dự nắm giữ các trọng trách lớn trong triều đình, tiêu biểu như ông Nguyễn Dũng Thân giữ chức Quốc uy tri phủ, ông Nguyễn Duy Ngu đảm nhiệm chức Khả vi phấn lực tướng quân bảo vệ Vua Chúa, hay ông Nguyễn Duy Hà làm tri huyện Hương Sơn. Nhiều vị tướng lĩnh xuất sắc như ông Nguyễn Duy Sinh, ông Nguyễn Hữu Trác, ông Nguyễn Trọng Nhương hay ông Nguyễn Nhuận Chuẩn đã được các vương triều ban tặng vô số sắc phong cao quý.

Bước sang thời đại Hồ Chí Minh, truyền thống yêu nước và tinh thần cách mạng tiếp tục được phát huy một cách rực rỡ. Dòng họ vô cùng tự hào với những cán bộ tiền khởi nghĩa và lãnh đạo chủ chốt như ông Nguyễn Quý An, Danh Y Nguyễn Nhuận Cận, ông Nguyễn Nhuận Ưu hay ông Nguyễn Quang Nhung, những người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng và kiến thiết quê hương. Ngày nay, thế hệ hậu duệ với nhiều sĩ quan cao cấp như Đại tá Nguyễn Nhuận Quỳnh, Đại tá Nguyễn Quang Nha và Đại tá Nguyễn Nhuận Thọ vẫn đang vững bước tiếp nối cha ông, làm rạng rỡ thêm những giá trị truyền thống cốt lõi trong thời đại mới.

Nhà thờ và Lăng Mộ Tổ luôn là nơi hội tụ linh khí thiêng liêng, nơi kết nối huyết mạch và nhắc nhở con cháu sâu sắc về cội nguồn dân tộc, bởi lẽ hương khói còn thì phúc ấm còn. Lễ khánh thành Lăng Mộ Tổ họ Nguyễn Nhuận đánh dấu một cột mốc lịch sử mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện tinh thần đoàn kết và lòng biết ơn vô bờ bến đối với các bậc tiền nhân. Thông qua việc thành kính cúi đầu dâng hương trước tổ tiên, mỗi người con cháu đều cảm nhận được sự bình an chở che, tiếp thêm niềm tin và sức mạnh để chiến thắng mọi gian lao thử thách trong cuộc sống. Thành công rực rỡ của công trình này chính là minh chứng sinh động nhất cho đạo lý uống nước nhớ nguồn, khẳng định chân lý rằng gia phong giữ được thì con cháu mới được bền lâu. 

Toàn văn PHÁT BIỂU KHÁNH THÀNH LĂNG MỘ