CÂU CHUYỆN VỀ ANH HÙNG DÂN TỘC NGUYỄN TRUNG TRỰC VÀ NGÔI ĐỀN THIÊNG TRÊN ĐẤT RẠCH GIÁ

Xin chào quý bạn đọc. Tôi là Nguyễn Hữu Thi, người sáng lập cổng thông tin cộng đồng họ Nguyễn Việt Nam. Hôm nay, trong không gian tĩnh lặng của buổi chiều tà, tôi muốn kể cho quý vị nghe một câu chuyện, một trải nghiệm sâu sắc mà tôi vừa có được trong chuyến công tác về miền Tây Nam Bộ. Chuyến đi này đã đưa bước chân tôi dừng lại tại Rạch Giá, một vùng đất trù phú và mang đậm dấu ấn lịch sử. Có một chút thú vị về mặt địa lý lịch sử mà tôi muốn chia sẻ, vùng đất Rạch Giá ngày nay thuộc tỉnh Kiên Giang, nhưng ngược dòng thời gian về thời kỳ triều Nguyễn, nơi đây từng có những giai đoạn gắn liền với sự biến thiên của tỉnh Hà Tiên và tỉnh An Giang rộng lớn. Tại chính trung tâm thành phố biển hiền hòa này, tôi đã đến thăm đền thờ và khu lăng mộ của một người con ưu tú mang dòng máu họ Nguyễn, vị anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực.
 

Dấu chân người con họ Nguyễn trên mảnh đất Tây Nam Bộ

Khi chiếc xe vừa rẽ vào con đường rợp bóng cây xanh mát dẫn lối đến cổng đền, một cảm giác bình yên đến lạ thường bỗng bao trùm lấy tôi. Người dân địa phương ở đây hiền lành, chất phác. Khi tôi hỏi đường, họ không gọi trang trọng là đền thờ anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, mà gọi bằng một cái tên vô cùng thân thương, gần gũi và đầy sự kính trọng, đó là đền Ông Nguyễn. Chỉ một tiếng Ông Nguyễn thôi cũng đủ để thấy vị trí của ông trong lòng người dân miền sông nước này lớn lao và sâu đậm đến nhường nào. Ông không chỉ là một danh nhân lịch sử nằm trong sách giáo khoa, mà ông đã hóa thân thành một vị phúc thần bảo hộ cho đời sống tinh thần của bà con xóm giàng nơi đây.

Không gian thiêng liêng và tấm lòng thành kính của người dân đền Ông Nguyễn

Bước qua cánh cổng tam quan, đập vào mắt tôi là một ngôi đền thật khang trang, bề thế nhưng lại không hề có cảm giác xa cách. Ngược lại, nơi đây mang một hơi ấm kỳ lạ. Sân đền sạch sẽ không một chiếc lá rụng thừa, những chậu hoa kiểng được cắt tỉa tươm tất, khoe sắc rực rỡ dưới nắng chiều. Bước vào chánh điện, hương trầm tỏa ra nghi ngút, đèn hoa lúc nào cũng đủ đầy, soi rọi bức tượng đồng uy nghi của Ông Nguyễn. Nhưng điều làm tôi xúc động nhất không phải là kiến trúc lộng lẫy, mà chính là hình ảnh những người dân địa phương đang cặm cụi làm việc quanh đền. Họ là những cô chú nông dân, những người buôn bán nhỏ, những cụ già tóc bạc phơ. Họ đến đây không phải vì danh lợi hay tiền bạc. Họ đến để tự nguyện quét dọn sân đình, lau chùi lư hương, chăm sóc từng nhành hoa ngọn cỏ và đặc biệt là chuẩn bị những bữa cơm chay miễn phí thiết đãi khách thập phương. Họ làm tất cả những công việc ấy bằng một tâm huyết lớn lao, coi việc chăm sóc đền Ông Nguyễn như chính việc chăm lo cho từ đường của gia tộc mình. Sự tự nguyện đầy hoan hỉ ấy chính là minh chứng sống động nhất cho sức sống trường tồn của lòng biết ơn trong văn hóa người Việt.

Câu chuyện lịch sử bi tráng của vị anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực

Đứng trước anh linh của Ông Nguyễn, những trang sử hào hùng của dân tộc như cuồn cuộn ùa về trong tâm trí tôi. Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh ra trong một gia đình làm nghề chài lưới bên dòng sông Vàm Cỏ. Tuy xuất thân bình dị, nhưng trong huyết quản của ông lại chảy tràn dòng máu anh hùng, kiên trung bất khuất của người con đất Việt. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, không cam tâm nhìn non sông rơi vào tay giặc, ông đã đứng lên chiêu mộ nghĩa quân, phất cờ khởi nghĩa. Tên tuổi của ông gắn liền với hai chiến công vang dội, chấn động cả xứ Nam Kỳ và làm cho quân thù phải khiếp vía. Chiến công thứ nhất là trận hỏa công đốt cháy tàu chiến L'Espérance của thực dân Pháp trên vành đai sông Nhật Tảo vào năm mười tám sáu mươi mốt. Chiến công thứ hai, cũng là trận đánh làm nên huyền thoại tại chính vùng đất Rạch Giá này, là việc ông cùng nghĩa quân đánh úp, tiêu diệt toàn bộ quân đồn trú và làm chủ đồn Kiên Giang vào năm mười tám sáu mươi tám.

Khí tiết ngời sáng và di sản tinh thần bất diệt

Dù chiến đấu vô cùng anh dũng, nhưng trước sức mạnh hỏa lực áp đảo của kẻ thù, nghĩa quân của ông dần rơi vào thế yếu. Để cứu lấy sinh mạng của nhân dân và những người đồng đội đang bị giặc Pháp bắt bớ, uy hiếp, Nguyễn Trung Trực đã tự mình bước ra nộp mình cho giặc. Bọn thực dân đã dùng mọi lời lẽ đường mật, hứa hẹn phong tước vị, ban bổng lộc để dụ dỗ ông đầu hàng. Nhưng đáp lại chúng chỉ là sự khinh bỉ và khí tiết hiên ngang của một bậc đại trượng phu. Ngay tại pháp trường Rạch Giá, trước khi lưỡi đao oan nghiệt của quân thù giáng xuống, ông đã dõng dạc hô vang một câu nói bất hủ, vang vọng ngàn đời. Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây. Câu nói ấy không chỉ là bản cáo trạng đanh thép đối với dã tâm xâm lược của kẻ thù, mà còn là bản tuyên ngôn bất diệt về lòng yêu nước, về ý chí độc lập tự cường của dân tộc Việt Nam. Khí tiết ấy đã trở thành một phần di sản quý báu của dòng họ Nguyễn, góp phần làm rạng danh lịch sử nước nhà.

Từ chuyến đi và sứ mệnh bảo tồn di sản dòng họ Nguyễn

Đứng lặng hồi lâu trước mộ phần của anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, lắng nghe tiếng chuông đền ngân vang trong bóng hoàng hôn đang dần buông xuống vùng biển Tây Nam, lòng tôi dâng lên một niềm tự hào khó tả. Tự hào vì mình là người con đất Việt, tự hào vì được mang trong mình dòng máu họ Nguyễn, dòng họ đã sinh ra những con người kiệt xuất, sẵn sàng xả thân vì đại nghĩa của dân tộc. Chuyến đi này không chỉ là một hành trình tìm về cội nguồn lịch sử, mà còn là một động lực to lớn thôi thúc tôi tiếp tục công việc của mình. Với tư cách là người sáng lập, tôi càng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và phát triển Cổng thông tin cộng đồng họ Nguyễn Việt Nam. Trang web này không chỉ là một thư viện lưu trữ gia phả hay lịch sử khô khan, mà phải trở thành một ngôi nhà chung, nơi lưu giữ những câu chuyện sống động, những tấm gương oanh liệt như Ông Nguyễn, để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau luôn ghi nhớ, tự hào và tiếp nối truyền thống vẻ vang của cha ông.

Cảm ơn quý bạn đọc đã dành thời gian cùng tôi sống lại những giây phút thiêng liêng tại đền thờ anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Mong rằng, nếu có dịp về thăm miền Tây, bạn hãy một lần ghé lại Rạch Giá, thắp một nén nhang cho Ông Nguyễn, để thấy lòng mình tĩnh lại và yêu thêm mảnh đất mang hình chữ S này. Xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong những câu chuyện lịch sử tiếp theo.